Exlibrary

Okuyoruz. Okuyarak öğreniyoruz. Siz okurlar, okuyor, anlıyor, yorumluyorsunuz. Okumayı bilirsek, okuruz. Ana dilimizle yazılmışsa elbette anlarız. Küçücükten bize okumayı öğrettiler, öyleyse ne gelirse önümüze bildiğimiz dildense, okur, anlarız.
Okuyamayız. Alfabesini bilmediğimiz bir dilde yazılmış bir metin ise önümüzdeki.

Herkesin bir öyküsü vardır ama herkesin bir şiiri yoktur.
Özdemir Asaf
Şiir, seçmek ve gizlemek sanatıdır.
Chateaubriand
Düşünceye cazip ve parlak bir biçim vermek küçültür düşünceyi. Büyük yazar, içinden gelen sesi olduğu gibi haykırandır. Kelimeleri kullanırken avamın hoşuna gidip gitmeyeceğini düşünmez.
Cemil Meriç
Özdeyişler halinde ve kanıyla yazan kimse okunmayı değil, ezberlenmeyi ister.
F. Nietzsche
Yazma becerisi, diğer kişilerin düşünemediği bir bağlam yaratmaktır.
John [...]

I.
Seher vaktı habersizce girdi gara ekspres
kar içindeydi
ben paltomun yakasını kaldırmış perondaydım
peronda benden başka da kimseler yoktu
durdu önümde yataklı vagonun pencerelerinden biri
perdesi aralıktı
genç bir kadın uyuyordu alacakaranlıkta alt ranzada
saçları saman sarısı kirpikleri mavi
kırmızı dolgun duduklarıysa şımarık ve somurtkandı
üst ranzada uyuyanı göremedim
habersizce usulcacık çıktı gardan ekspres
bilmiyorum nerden gelip nereye gittiğini
baktım arkasından
üst ranzada ben uyuyorum
Varşova’da Biristol Oteli’nde
yıllardır böyle [...]

asker değil, kitap göndermeli
bir de şiir
kumanya niyetine
cepheye…
 
Dinç Çoban

Şiirsin;
Şiîre…
Şirine gibi
oku…

Şiir, sözün, bilincin gücü olarak nasıl edebiyatın içinde sıkıştı? Daha hazini, nasıl oldu da manzumeye, retoriğe dönüştü? Daha sarsıcı görünümlü soruyla: “Nasıl oldu da insan köklerindeki şiiri unuttu?” Devinmenin, tazelenmenin, çatışmanın kaynağı olarak şiir, elbette doğa kökenliydi. Şiirin gücüyle formlar, idealar âlemine çıkmaya, tırmanmaya çabaladı. Şiir göğe çıkmış, bizlere ona benzeme çabası kalmıştı! Aristoteles yere [...]

Fazıl Hüsnü Dağlarca hakkındaki şu sözler Cemal Süreya’ya ait:
“Şiire getirdiği değerler kendine özgüdür. Öyle ki Fazıl Hüsnü diye bir şair gelmeseydi o değerler de gelmeyecekti…”

Kadın gibi dünler
ve ürkek yarınlarla hem hâl
Bîhaber gelmiş sabahlarda
Ötükenleri duymaz yürek
Hem taşar
Erken bahar tarlasında geceyse eğer
ve eğer susmuşsa her hâl
Gelenle giden bir olmaz
Yeşiller grilenir
Gelincikler siyaha kaçar

Önce onların yanında çok iyi yüz gördüm.
Beni kapıdan karşılayıp ağırlarlardı.
Sofralarına konuk ederlerdi.
Onlar iki kişiydi ben birdim.
Bana elmadan sıkılmış soğuk sular sunarlardı. Kapılarını kapım bellemiştim.
Evlerinde oturacak yerim vardı.
Önce onların yanında çok iyi yüz gördüm.
Evleri gürültülü şehirden iki bin ayak uzaktaydı.
Tahtadan yapılmıştı.
Beni kapıdan alırlardı, -hoş geldin- derlerdi, onları sevindirirdim.
Birlikte yaşıyorlardı, çocuksuzdular.
Birinin adı Gülbeyaz’dı, o kadındı, öbürünün adı [...]

Sen ki ömrün dünyalara bedel
Ne ömrün kısalır ne dünyan yıkılır
Sen ki ezelden gelen ateşsin
Ne ışığın söner ne sözün yakılır

İzafiyet Teorisi
I.
Ezel ezberi ebede yolcu
Parça bedenlere emanet adım
Kadim ışığı saadete öncü
Sonra sönmüş bir yıldızdım
II.
Hesapsız bir dokunuş
Tende değil sende vardım
Öncelikler haber salmış
Aslen vakit kaybıydım

Cemal Süreya’nın şiir hakkında, öteki şairlerimiz hakkındaki düşünceleri… “Yitirişimizin 18. yılında Cemal Süreya‘nın değerli anısına…” notuyla, Cumhuriyet Kitap ekinde bulunan “Feklavye” karikatür bandını hazırlayan Semih Poroy’un çizgileriyle konuşturduğu bir çiftin masa başı sohbetinden alınmıştır.

Bağlanmayacaksın bir şeye, öyle körü körüne
“O olmazsa yaşayamam.” demeyeceksin.
Demeyeceksin işte.
Yaşarsın çünkü.
Öyle beylik laflar etmeye gerek yok ki.
Çok sevmeyeceksin mesela.
O daha az severse kırılırsın.
Ve zaten genellikle o daha az sever seni,
senin o’nu sevdiğinden.
Çok sevmezsen, çok acımazsın.
Çok sahiplenmeyince, çok ait de olmazsın hem.
Çalıştığın binayı, masanı, telefonunu, kartvizitini…
Hatta elini ayağını bile çok sahiplenmeyeceksin.
Senin değillermiş gibi davranacaksın.
Hem hiçbir şeyin [...]

Ateş sen,
Çamur ben;
Suyu anladın zaten…

Şiir çevirisi deyince, Can Yücel’i anmamak elde değil. Bu kez yabancı bir dilden Türkçe’ye uyarlamak işinden söz ediyoruz. “Türkçe söylemek”ten yani. Burada sadece Can Yücel’e değil, onun çevirilerini yücelten bir başka değerli yazın insanı Sabahattin Eyüboğlu’nun yıllar önce kaleme aldığı “Can Yücel’in Şiir Çevirileri” başlıklı yazısına da yer vermek istedik.
Vazgeçtim Dünyadan
Vazgeçtim bu dünyadan tek ölüm [...]

Ünlü Şair, Çevirmen, Edebiyatçı, TV Programcısı, eski Diplomat ve burada sayamadığımız daha başka birçok başarılı faaliyetin sahibi olan Sn. Talat Sait Halman’ın Orhan Veli şiirlerini İngilizce olarak yayınladığı “Just For The Hell Of It” isimli kitabından birkaç şiire yer vermek istedik. İyi çevirinin yabancı dil bilgisinden daha fazla ana dile hakimiyet gerektirdiği söylenir. İşte aşağıda [...]

“Yapı Kredi Yayınları’nın telifi kendisinde olan şairlerin şiirlerinin İnternet sitelerinde yayınlanmasını yasaklaması damgasını vurdu geçtiğimiz haftaya.”
şeklinde yazılmış Hürriyet Pazar eki Keyif’in (21.01.2007) son sayfasındaki “Kültürazzi”‘de.
Gerçekten de iki gün üst üste (18-19.01.2007) Hürriyet’teki köşesinde aynı konuyu işleyen Doğan Hızlan, YKY’nin kararına karşılık bu karara karşı çıkan görüş ve site sahiplerinin savlarını biraz da küçümser bir [...]

Anında anlarsın
Çünkü bir anlık birşey,
Anlamak anlamı…

seni ve o günleri
bulmalıyım

son günleri
yine
acı dolu gözlerinde
bekliyordu
o asla haketmedi
haksızlığı

karşı koyamadığım
olduğu anlar 
düşlediğim
biraz huzur
biraz sensin

sonu olan bir hayat
umutların yanına giden hayallerim
siz beni çok
çok üzdünüz
bana hayal olmayan
hayal kardeşinizi getirdiniz
güneşi yanıma alma hayalim
yine son buldu
hayatımın bittiği an sanki
herşey hayal gibi
ne garip değil mi
 

düşünce özleminde olan beynim
kolumdan önce
gitmiyor sanki
bu gece

arıyorlar bazıları
bulamadıkları cevapları
soru sorarken bile anlamıyorlar
cevabı bildiklerini
anlamak onlara göre değil herhalde
değil mi?..