Lütfen http://www.ubuks.com sitesine bir göz atın. Aynı tarz cihazımızı Mart ayından itibaren Sony readerdan çok daha düşük bir ücret ile satışa sunacağız.
UbitREADER ile ilgili tüm bilgilere web adresimizden ulaşabilirsiniz.

Saygılarımla,

Çınar Kurra
Direktör
UBİT A.Ş. Operasyon
Bahçeşehir Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Birimi
ckurra@bahcesehir.edu.tr

Bir kere, “dünyada heyecan yaratan bir çalışmayı kötümser yorumlarla karalamak” değerlendirmesine katılmadığımı belirtmek istiyorum. Devamındaki “bu teknolojilerde hiçbir global başarısı olmayan ve gelişim bakımından gerilerde olan bizim gibi toplumlara özgü bir yorum” değerlendirmesini ise ciddiye almam mümkün değil. Nedenine gelince:

Birincisi, bu ülkenin teknolojik anlamda dünya çapında ses getiren bir yenilik üretmemiş olmasının nedenini sadece benim yazdığım bir hoşnutsuzluk yazısına bağlamak haksızlık.

Bunu niye kötüleme olarak algılıyoruz? Çünkü, gazetelerin teknoloji köşeleri ve teknoloji dergisi şeklinde çıkarılan yayınlarda şimdiye kadar böyle bir yorumla karşılaşmamışız da ondan. Yoksa, sahip olduğu bilgiyi paylaşmak adına (Bloglar işte bunun için var) kendi görüşünü özgürce öne süren biri veya birileri yerine reklamveren olmaz mantığıyla yeni çıkan her ürüne methiyeler düzen yazılar mı okumak istiyoruz. Ben böyle düşünüyorum diye ülkenin teknolojik geri kalmışlığından dem vurmak niye? (Ki, Arçelik ve Vestel’in dünya çapındaki başarılarını kendi ilanlarından takip ediyoruz.)

İkincisi, bilenler bilir; İngiltere ve dünyanın başka uygar ülkelerinde sadece HI-FI konulu onlarca dergi yayınlanır ve konunun uzmanları yeri geldiğinde teknolojik özelliklerini bir yana koyarak sadece sesini beğenmedikleri yeni bir ürünü (markasına bakmaksızın!) yerden yere vurabilmekte ve bu şekilde bu yayınları takip eden tüketici davranışlarını yönlendirebilmekte iken, biz mevcut teknolojilerle daha iyisi yapılabileceği şeklinde yorum yapamaz mıyız? Yazı yazamaz mıyız? Yoksa sadece Ar-Ge faaliyetlerine daha az harcama yapan firmaların ürünlerini mi eleştirmeliyiz?

Yazım ve gelen yorumlardan anlaşılmadıysa tekrar edelim. Çıkarılan ürünle ilgili Ar-Ge çalışmasını ilgili firma yapmış değil. İştirak etmiş bile değil. O sadece E-Ink firmasından teknolojiyi kullanma hakkını satın almış (veya ürün başına ödeyeceği bedelle kiralamış diyelim). Bu teknolojiyi kendi yorumuyla yarattığı, diğer unsurları da ekleyerek ürettiği bir kullanıcı arayüzüne dönüştürmüş. Bunu yaparken ortaya konulan ürünün mükemmel olması sadece bu firmanın değil, biz müstakbel kullanıcılarının da yararına olan bir hadise.

Günümüz ticaretinde artık müşterilerin; yani biz kullanıcıların ihtiyaçlarının, isteklerinin, yorumlarının, şikayetlerinin ön planda tutulduğunu gazetelere verilen boy boy ilanlardan da anlayabilirsiniz. Artık patron biziz (’artık’ demek yanlış, yaklaşık 20 yıl önce farkına varıldığından beri bu böyle aslında). Peki biz kimiz? Gelene ağam, gidene paşam diyen birileri mi; yoksa dur bakalım önce bir endamını görelim diyen birileri mi? Sizce hangisi teknolojik olarak geri kalmış bir ülkenin insanlarını çağrıştırıyor kafanızda?

Benim yorumum, Sony’nin “bu ürünün” tasarımı konusunda elinde avucunda yeterli imkan olduğu halde doğru bir sonuca ulaşmamış olduğudur. Tabi ki bu sadece benim fikrim. Bu fikri yürütürken mutlaka cihazı kullanmam da gerekmiyor; bakın birkaç gün önce Apple, iPhone isimli bir ürün çıkaracağını duyurdu dünyaya. İlk şaşkınlıktan sonra herkes cihazla ilgili olumsuz görüşlerini ortaya koymaya başladı. Cihaz, Apple ve onların uygun gördüğü birkaç kişi haricinde daha kimsenin elinde değil.

Bazıları yaratır, bazıları taklit etmeye çalışır -bakın taklit eder demiyorum- çünkü taklit etmek te kolay bir eylem değildir. Ya başarırsınız, ya da birileri sonuçta ortaya koyduğunuz şeye güler. Ne kendiniz olmuşsunuzdur, ne de benzemeye çalıştığınız diğeri.

Apple’ın yeni duyurduğu iPhone’un benzerlerini de (taklitleri demek ağır mı kaçar?) piyasada görmeye başlayacağımızı şimdiden müjdeleyebilirim. Vitrinler birkaç ay veya bir yıl sonra dokunmatik ekranlı cep telefonu ürünleriyle dolmaya başlayacak. Ama hiçbiri Apple’ın patentini aldığı, parmak(ların) hareketine tepki veren bir teknolojiye sahip olamayacaklar.

Milyarlarca dolarlık araştırma-geliştirme bütçesine sahip olabilirsiniz ama bunu ne kadar etkin ve vizyoner olarak kullandığınız, miktarından daha önemli bence. Yenilikçi olmak, önder olmak, daha önce kullanılmamış birşeyi öne sürerek trend belirlemek herkesin harcı olamayabiliyor. Varsın herkes dilediği renkte bilgisayar yapsın. Ama bu Apple’dan önce beyaz portatif bilgisayar yapanın da, bilgisayarlarda fare (Mouse) kullananın da olmadığı gerçeğini değiştirmez. Buna taklit değil de ne diyeceğiz?

Patent hakkı alınmamış hiçbir şey kimsenin tekelinde olamaz tabii ki. Tıpkı şu anda avucunuzda duran fare gibi. Ama bakın Apple, iPod’u üretmeden önce cihazın özelliklerini kullanmamıza yarayan döner tekerleğin patentini aldığı halde, bu Sony dahil diğer üreticilerin buna benzer şekilde yuvarlak ama sadece tuş amacıyla kullanılabilen gezinme araçları yapmasına engel oldu mu? Olmadı tabii. Pazarda onlarca benzer cihaz görebilirsiniz. Ben bunlara gülüp geçebilirim. Siz alıp kullanabilirsiniz. Bunlar herkesin kendi özgür iradesine kalmış şeyler.

Neden güldüğümü açıklamak ta benim özgürlüğüm olarak kalsın isterseniz.

Sony, ar-ge harcamaları itibariyle elektronik sektöründe dünyanın en yüksek cirolarını(86milyar$ ve harcamalarını yapan şirketlerinden biridir.(ortalama yıllık 6-9 milyar$ civarı). Yıllık patent alımları da aynı şekildedir. Japonya’da Sony yada eşdeğer bir firmada mühendis olarak çalışmak ,ü-çok önemli bir ayrıcalık olarak değerlendirilir. Dolayısıyla nafile tasarımlar başlığının altında devrim niteliğindeki çok önemli harcamaların ve çalışmaların yer alması, ayrıca bu çalışmalar hakkında yorum yapanların ürünü ne görmüş nede kullanmış olmamalarına karşın yorum seviyesine dikkat etmemesi bence bir kültür meselesidir. Ayrıca başkasının tasarımı sözüne gelince,(buradaki eki inceledim bu kasıtlı mı yazılmış bilmiyorum ama konu Sony Reader ile ilgili değildi. açık renkli Vaio bilgisayar piyasaya sürülmesini yabancı bir sitedeki bir yorumcu Apple ile ilişkilendirmiş. Okuyanlara soruyorum beyaz renkli notbook üretimi Apple’ın tekelinde midir?) (Sony bu yıl çeşitli renklerde notbook üretip piyasa sürdü, Vestel de aynısını deniyor, Sony’i mi taklit etmiş oldu şimdi?) (ayrıca e-ink sitesine girerseniz en populer başlığı altında Sony Reader görebilirsiniz)(e-ınk, teknoloji firması)
Sony Reader için Devrim niteliğinde bir ürün diyorum, çünkü bugüne kadar ortaya konmuş tüm teknolojiler ilerleyen zamanlarda mutlaka daha da geliştirilmiştir. (Burada konu zaten sadece teknoloji değil, Connect hizmetiyle kitap yüklemeyi de online olarak zengin içerik ve basitlik,kullanışlılık esasına dayandırabilemktedir. yeterince içerik olmadığında teknolojilerin ilerlemesi oldukça yavaş oluyor malum.) Dolayısıyla dünyada heyecam yaratn bir çalışmayı kötümser yorumlarla karalamak, yada daha iyisi olabilirdi demek (bu arada herşeyin daha iyisi olabilir, zamanla da oluyor zaten) , bu teknolojilerde hiçbir global başarısı olmayan ve gelişim bakımından gerilerde olan bizim gibi toplumlara özgü bir yorum olabilir diye düşünüyorum. Ürün hakkında söyleyebileceğim mp3 ve aac formatındaki müzikleri de çalabilmesidir (kulaklık çıkışı yok).bunun dışında ”admin” yeterli açıklamaları yapmış fazla söze gerek yok. Ancak takdir edilebilir. Bizim için negatif olan kitapların yabancı dillerde olmasıdır, kim bilir Türkçe seçeneği yada kitaplar hayatımıza girene kadar zaten teknoloji daha da geliştirilmiş olur. Yada düşünün Türkiye’de yaşıyorsunuz ama bir sebeple Amerika’daki best seller ları takip ediyorsunuz. satın almanız ne kadar kolay değil mi? Kitap başına 6 dolar (8.58YTL) fiyat da bence pahalı değil. Buna pahalı diyen varsa korsan kitap okuyordur herhalde.

Açıkçası bu sayfaya nasıl geldiğimi hatırlamıyorum ama konu ilgimi çektiği için sayfaya baktıktan sonra yaklaşık bir ay geçmesine rağmen bir şeyler yazmadan edemedim. Henüz ilk örneğinizi incelemedim ama umarım gerçekleştirebilirsiniz.

Şimdi yavaş tuş darbeleriyle konu hakkında yazmaya başlayayım (aslında tezimi yazsam daha iyi ama neyse, parantez içlerinde konu dışına çıkıyorum ama inşallah sitenin içeriğine aykırı değildir).

Bilgisayar yapısı nedeniyle e-kitap okumaya elverişli değil, gözleri yormasını bir yana bırakın fan gürültüsünü de diyelim ki klasik müzikle kapattınız ama yine de bilgisayar açıkken kitap okumaktan daha öncelikli işlerinizin çıkması her zaman karşılaştığınız durumdur (evet ödevler için bulduğumuz dokümanları okuyoruz ve sözlük gibi yardımcı araçlar sayesinde daha hızlı da oluyor ama bunlar hacimce küçük oluyor. Bu arada e-kitap okuyucuya bir sözlük programı da konulabilir mi, hatta bir hesap makinesi? ).

Kendi düşüncelerimi daha sonraya erteleyerek yazılanlar üzerine birkaç satır yazayım.

“Casio’nun Cep Bilgisayarı” vardı bende de içinde ne var yok diye kurcaladıktan sonra tekrar birleştiremeyince çöpü boylamıştı. O günden sonra da bir daha karşılaşmadık.

“Sony Reader” ilk ürün olması nedeniyle ilkel olmaya mahkum ve siyah beyaz doğru tercih, fiyat ise rakiplerine (şimdilik olmadığına göre) göre iyi.

“Telegraph gazetesi yazarına sormak lazım; elektronik kitabın sayfalarını çevirmek için tek bir tuş haricinde kaç tuş lazım? Bu beyin sulanmasını Ctrl Alt Del tuşları kombinasyonunu sıkça kullanmaya bağlıyor ve Sony Reader satın alacaklara iyi okumalar diliyorum.”

Bence orijinal metni görmeden sadece başka bir gazetede yapılan bir referansla yazarın yazdıkları hakkında değerlendirme yapmak doğru değil. Pekala, özensizce bir çeviri de olabilir.(bu teknolojiyi daha tam incelemedim ama aslında dokunmatik ekran imkanı da olsa hem önceki parantez içinde belirttiğim sözlük programını kelimelere dokunarak çalıştırabilir hem de sayfanın sağ altına dokunarak sayfayı değiştirebiliriz)

Arama konusunda size katılıyorum, araştırma için çok faydalı diyelim ki bir yazar hakkında bilgi arıyorsunuz yapmanız gereken sadece ismini yazmak ve işte karşınızda sonuçlar “aradığını konuyla ilgili 345 sonuç bulundu” (z bilerek konulmamıştır ilk sürümlerde böyle saçma hatalar vardır gözden kaçan)

Başka şeylerde yazacaktım ama sıkıldım kısa bir sonuçla kapanışımı yapayım. Umarım istediğimiz her kitabı istediğimiz zaman, mekan ve ortamda (örneğin beş-on yıl içinde mp3 çalarınıza yüklediğiniz e-kitapları size değişik bay ve bayan sesleriyle okuması pek şaşırtıcı bir gelişme olmasa gerek, bu dinleme ama aynı kapıya çıkar) okumak için yapılan çalışmalar sürer. Tüm yazarlara da iyi yazmalar.

MaidiS

(kendime not: şunlara bak:
http://blogs.zdnet.com/Apple/?p=290
http://www.sonystyle.com
http://www.eink.com/technology/
http://www.exlibrary.com/2006/11/09/e-kitaplarimiz/
http://www.exlibrary.com/2006/10/19/ekitap-prototip/
http://www.sokakkitaplari.org/
)

Sony Reader’ın kullandığı altyapı E-Ink teknolojisi olan Electronic Paper denilen bir görüntüleme sistemi. Bu teknoloji renkli sayfa görüntülemeye olanak sağladığı halde, Sony Reader 2 Bit’lik (4 tonlu Grayscale) sürümünü kullanıyor. Renkli sayfa göremezsiniz.

Aynı kapasitede renklisini yapmak isterseniz en az 6 kat daha fazla hafızaya ihtiyaç duyarsınız.

Bu sistemi kağıt olarak düşünün. Görüntülemede enerji harcaması sıfır. Sadece görüntüyü değiştirdiğinizde (sayfayı çevirdiğinizde de diyebiliriz), enerji harcıyor bu da verdikleri bilgiye göre tek şarjla yaklaşık 75.000 görüntüleme anlamına geliyor.

Aynen herhangi bir kağıda bakarken yaptığınız gibi ortamın aydınlık olması gerekiyor. Yani ekranda arka ışık yok. Karanlıkta okuyamazsınız.

Sony Reader hafızasında yaklaşık 500 kitap saklayabilme kapasitesine sahip. Yani ciddi bir kütüphanede bulunabilecek sayıda kitabı yanınızda taşıyabiliyorsunuz. Ama hafızası daha yüksek olsaydı buna olanak sağlayabileceği şekilde, parayla satın alacağınız kendi kitaplarınız dışında ücretsiz olarak sunulan Gutenberg kütüphanesinin tamamını (19.000 kitap) yükleyebilme olanağını sunmuyor mesela. Bunun için ayrıca para harcayıp Memory Stick’lerinden satın almalısınız.

Kim yanında 20.000 kitap taşımak ihtiyacı duyar ki diye soran olabilir. Bu ihtiyacı şöyle tanımlayabiliriz: Eğer elinizde yeterince kaynak bulunuyorsa, bu tür cihazların metin arama özelliğini kullanarak başka bir kaynağa ihtiyaç duymadan istediğiniz konuda araştırma yapabilirsiniz. Kütüphaneniz ne kadar fazla metin içeriyorsa taramanızdan o kadar isabetli sonuç alabilir, aynı konuyla ilgili onlarca hatta yüzlerce kaynağı aynı anda birarada bulabilirsiniz.

Daha önce örneği olmayan bir teknolojiyi ne ile kıyaslayabilirsiniz? Tabii ki öncesi ve sonrası olan başka bir ürünle. Biz cep bilgisayarı örneğini verdik. Siz benzer başka örnekler verebilir, ilgisiz örnek için Gökhan’ın yorumunun son cümlesini okuyabilirsiniz.

Gökhan’ın yorumuna göre müzik dinleme alışkanlığımızı değiştirsekdik, MP3 çalıcımıza en fazla 20-30 parça yükleyip dinledikten sonra silerek başkalarını yüklememiz gerekirdi. Oysa bu cihazların bugünkü kapasitesi 80 Gb‘ta ulaştı. Bu da yaklaşık 20.000 müzik parçası demek ve bilin bakalım bu kapasitedeki popüler bir cihaz kaça satılıyor; 350 Dolara!!! Yani, Sony Reader’ın fiyatıyla aynı.

Electronic Paper gibi yeni teknolojilerin yüksek lisans bedellerine mal olduğunu biliyoruz. Bu cihazın fiyatının bir kısmı da bu maliyetten kaynaklanıyor. Ama 64 Kb yerine örneğin 1 Gb’lık bir hafıza kullanılmış olsaydı bunun maliyetlerini çok fazla değiştirmeyeceğini de biliyoruz. Burada amacın aksesuar (Memory Stick) satmak olduğu çok açık.

Gökhan’a bir yerde katılıyoruz, bu tamamen sahibinin tercihine bağlı bir cihaz. Yani isteyen bu E-Kitap okuyucusunu satın alır diğer ortamlarla ilgilenmez, isteyen hepsi birarada cihaz bulup her amaç için ayrı cihaz taşıma zahmetinden kurtulur.

Sony Reader’ın kendi formatı dışında görüntülediği diğer E-Kitap formatları (txt, pdf vs.) yarı fiyatına satın alabileceğiniz Palm türü mobil cihazlarla da görüntülenebiliyor. Üstelik bunlara isterseniz film, resim, müzik dosyalarınızı da yükleyebilirsiniz.

Film izlemenin nesi kötü?