Exlibrary

Elektronik Kitap (E-Kitap), çoğumuzun anladığı gibi sadece bilgisayardan okunabilen kitap şekli değil. Böyle bilinmesinin nedeni, E-Kitap görüntüleyen portatif cihazların -aslında aynı isimle yine E-Kitapların- yeterince yaygınlaşmamış olması.

Bu olduğunda, önümüzdeki yıl aynen YTL’nin önünden ‘Y’ harfinin düşecek olması gibi E-Kitap’ların da önünden ‘E’ harfi kalkacak, kitap dediğimizde bu cihazları ifade etmiş olacağız.

Öyle ya, portatif müzik ve video çalarlar, cep telefonları dururken ne diye yaygınlaşsın ki ‘okumayı’ tabana yayabilecek bu tip cihazlar?

Exlibrary’de yayınlanan ve bu soruya cevap veren yazı bağlantılarını yazımın sonunda bulabilirsiniz. Ben bu yazıda şeytanın avukatlığına soyunacağım.

Dünyada hammadde girdisi kâğıt olan en büyük sektörlerden biri nedir? Öyle fazla detaya inmeyin. En göz önünde olanını soruyorum. En hayatımıza girmiş, kitlelerin sosyal, kültürel, politik hayatını yönlendirmeye soyunmuş sektörden bahsediyorum…

Adına eskiden gazetecilik dediğimiz, televizyonlar ve diğer iletişim kanallarını keşfetmekten başka, tahakküm altına almış olmalarından dolayı ‘medya’ adını almış sektörden bahsediyorum.

Her sorunun altında medyayı görenlerden değilim. Deyimi mazur görün -benim değil, genelde muhalif görüş sunanların başvurduğu meşhur kalıp-, “Medya kadar başına taş düşsün” diyebileceklere de ayrıca sorarım. Oradan zaten başımıza düşmüş gibi durmuyor mu veya siz kendinizi taşın üstünde mi zannediyorsunuz?

Yüksek tirajlarından ve güçlü sermaye yapılarından dolayı en büyük matbaalar onların. En çok kitap baskısını onlar yapıyorlar. Yüksek tirajlı kitaplar, onların rotatifleri arasından geçmeden sizin elinize değmiyor.

Peki, dünyanın en çok kitap tüketilen (okunan dememiş olmayı bağışlayın ki, anlatayım) ülkesi neresi?

Peki o dünyanın en çok kitap -hadi yazımı uzatmayıp ‘okunan’ diyeyim- ülkesinde hangi tür kitaplar ağırlıklı olarak çok satıyor, biliyor musunuz?

Eh!, bir kitabın veya yazarın popüler olması için hangi yol ve yöntemler kullanılıyor ve o yol ve yöntemler -reklamlar işte..- yine kimlerin tezgâhından geçiyor ve kimler aracılığıyla bize ulaşıyor malûm.

İzlemek, seyretmek, dinlemek mi düşünce tembelliğine yol açıyor yoksa okumak mı? Hangisinin desteklenmesi kimlerin işine yarıyor, kimler zarar görüyor?

Neden gazete sahipleri televizyon kanalı, televizyon kanalı sahipleri de gazete sahibi?

Son sorumun cevabını ben vereyim:

Çünkü, medya, “demokrasinin bilmem kaçıncı kuvveti” martavalından ziyade, bugünkü düzenin en büyük destekçisi ve destek olduğu oranda da siyasi otorite tarafından palazlanmasına doğrudan ve dolaylı destek olunan dayanak noktası durumunda. Bu sadece ülkemizde değil, dünyanın her yerinde böyle.

E-Kitap sahibi olmanın ve okumanın da bir maliyeti var tabii ki. Ancak detayını aşağıdaki bağlantılardan öğrenebileceğiniz gibi, normal elektronik cihazlarla karşılaştırıldığında neredeyse sıfıra yakın enerji harcaması olan E-Ink gibi teknolojiler kullanılarak günümüzde üretilen ama bizim tanışmadığımız cihazlar, bir baskıda 10 ağaç yiyen canavarlardan elbette çok ama çok daha masum.

O canavarlar ki, 21. yüzyıla kadar insanoğlunun can dostu olmuşlar. Ama bugün, kâğıt tüketimi boğaza dayanmadan dostluğumuzu sorgulamak zamanı gelmiş te geçmiş bulunuyor.

Kitaplarla dostluğumuzu sorgularken kendimize dürüstçe soralım; kitabın kâğıt kokusu, okuma kolaylığı mıdır bizi onlara bağlayan, onları bize bağışlayan; yoksa içeriği mi, anlattığı mı diye…

Bir kez daha tekrar edeyim:

E-Kitap, sadece bildiğimiz bilgisayarlarla okunan bir kitap şekli değil. Kitap boyutlarındaki E-Kitap cihazlarıyla -mevcut teknolojileri birleştirmeye birileri müsaade etmiş olsa- bugün gazete bile okuyabilirsiniz.

Exlibrary’den okumalar:

• Bir kitap 10 ağaç
• E-Kitap Cihazı Prototipimiz
• Nafile Tasarımlar (yorumlardaki detaylara dikkat!)
• Ticari kaygılar, tarihi yanılgılar
• E-Kitap teknolojileri
• Yeter ki okumaya hevesiniz olsun
• E-Kitaplar dünyamızı kurtarabilir (mi)?

Not: Bu yazı hazırlanırken hiçbir canlı zarar görmemiştir.